ITALIAN RAPIER COMBAT
ΜΕ ΤΟΝ ΠΕΡΙΚΛΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΞΙΦΑΣΚΙΑ ΣΤΟΝ Α.Σ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΟΠΛΟΜΑΧΙΑΣ
Με ένα ασημένιο και ένα χάλκινο μετάλλιο στο ενεργητικό του από συμμετοχές σε διεθνή τουρνουά, ο εκπαιδευτής του Α.Σ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΟΠΛΟΜΑΧΙΑΣ Περικλής Θεοδωρόπουλος μας διδάσκει Italian Rapier Combat και μας μιλά για την Ιστορική Ξιφασκία.
Ακούγοντας κάποιος Ιστορική Ξιφασκία αντιλαμβάνεται άμεσα ότι αφορά το γνωστό ολυμπιακό άθλημα της ξιφασκίας αλλά ο όρος ‘Ιστορική” δημιουργεί εύλογα κάποια ερωτηματικά σε αυτή την εξίσωση. Τι δηλώνει λοιπόν ο τίτλος Ιστορική Ξιφασκία; Είναι μία πιο ακαδημαϊκή, πιο θεωρητική προσέγγιση του ήδη υπάρχοντος αθλήματος ή κάτι τελείως διαφορετικό;
Η ξιφασκία έχει τις ρίζες της στην ανάπτυξη της ξιφομαχίας για μονομαχίες και αυτοάμυνα, η στροφή προς το άθλημα έγινε στα μέσα του 18ου αιώνα, ενώ το σύγχρονο ολυμπιακό άθλημα εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν η ιταλική σχολή τροποποίησε/απλοποίησε αυτή την ιστορική ευρωπαϊκή πολεμική τέχνη, δίνοντάς της την εικόνα που γνωρίζουμε όλοι σήμερα.
Η HEMA (Historical European Martial Arts) είναι ένα παγκόσμιο κίνημα που επαναπροσδιορίζει τα τελευταία δέκα χρόνια την εικόνα της σύγχρονης ξιφασκίας επαναφέροντας στο προσκήνιο τις τεχνικές γνώσεις , την εμπειρία των μαέστρων οπλομάχων καθώς και τα ακριβή αντίγραφα των όπλων εκείνης της εποχής.
Μέσα από τη μελέτη αυθεντικών εγχειριδίων που σήμερα φυλάσσονται σε μουσεία της Ευρώπης, αναβιώνουμε την τέχνη τους και την εφαρμόζουμε μέσα από το άθλημα της Ιστορικής Ξιφασκίας.
Ως ένας ξεχωριστός κλάδος από αυτόν της Ολυμπιακής ξιφασκίας, το άθλημα της Ιστορικής Ξιφασκίας είναι ζωντανή ιστορία που συνδέει τους αθλητές της όχι μόνο με το παρελθόν, αλλά και με το παρόν και το μέλλον μέσα από παγκόσμια κύπελα, διεθνή τουρνουά και event που συνδυάζουν αγώνες μαζί με σεμινάρια.
Πως είναι ένα σπαθί Rapier και ποια είναι η ιστορία του;
Το rapier ήταν δημοφιλές από τα τέλη του 16ου έως τα μέσα του 17ου αιώνα. Eίναι ένας τύπος σπαθιού για το ένα χέρι με περίτεχνη λαβή και αιχμηρή δίκοπη μακριά λεπίδα, ιδανικό τόσο για τρυπήματα όσο και για κοψίματα.
Το rapier ήταν ένα ελαφρύτερο σπαθί σε σχέση με άλλους τύπους σπαθιών της τότε εποχής το οποίο έφεραν πάνω τους πολίτες και όχι στρατιωτικοί και το χρησιμοποιούσαν για αυτοάμυνα και μονομαχία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου υπήρχαν ορισμένα «war rapier» τα οποία όμως διέθεταν πιο φαρδιά λεπίδα. Αυτός ο τύπος rapier χρησιμοποιούνταν από τον στρατό στο πεδίο της μάχης. Το σπαθί που έφερε ο βασιλιάς Γουσταύος Αδόλφος στον Τριακονταετή Πόλεμο είναι ένα τυπικό παράδειγμα «war rapier».
Το rapier στη συνέχεια το διαδέχθηκε ένα ελαφρύτερο σπαθί το small sword το οποίο και αυτό αργότερα αντικαταστάθηκε από το épée που γνωρίζουμε σήμερα.
Στον Α.Σ Ακαδημία Οπλομαχίας διδάσκεις ITALIAN RAPIER COMBAT τι είναι αυτό που σε έκανε να επιλέξεις αυτό το σύστημα και όχι κάποιο άλλο;
Το ιταλικό σύστημα χρησιμοποιεί πιο δυναμικές, επιθετικές ενέργειες δίνοντας παράλληλα έμφαση στην αποφυγή και την αντεπίθεση, είναι σωματικά πιο απαιτητικό και πιο οικείο στους μαθητές της σύγχρονης ολυμπιακής ξιφασκίας, ενώ πέρα από τις νύξεις εξακολουθεί να περιλαμβάνει ισχυρά κοψίματα και λαβές πάλης όπως περιγράφονται μέσα στα ιστορικά εγχειρίδια.
Οι αυθεντικές τεχνικές και η δυναμική εικόνα του αθλήματος όπως το γνωρίζουμε σήμερα δημιουργεί έναν μοναδικό συνδυασμό που μελλοντικά πιστεύουμε ότι θα επαναπροσδιορίσει τη σχέση ολυμπιακής και ιστορικής ξιφασκίας εμπλουτίζοντας το άθλημα με περισσότερη τέχνη, ώσπου οι τεχνικές να μην χρειάζονται πλέον μόνο μία ευθεία, αλλά να γίνουν και ο κύκλος που θα μας συμπεριλαμβάνει όλους μέσα.
Εγώ συγκεκριμένα διδάσκω το ιταλικό σύστημα μάχης με rapier του Ιταλού μαέστρου Salvator Fabris ο οποίος έχει μια δομημένη προσέγγιση στη διδασκαλία και τη χρήση του όπλου.
Το ιταλικό στυλ που δίδαξε ο Fabris χαρακτηρίζεται από τα χτυπήματα με την αιχμή του ξίφους (νύξεις) που αγγίζουν τον κορμό του σώματος, παρόμοια με αυτά της σύγχρονης ξιφασκίας και λεπτομερείς μεθόδους για την εμπλοκή με τη λεπίδα του αντιπάλου.
Ο Salvator Fabris ήταν Ιταλός ιππότης και δάσκαλος ξιφομαχίας του 16ου – 17ου αιώνα.
Κατά τη διάρκεια της ζωής του ταξίδεψε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες όπου και μετέφερε τις γνώσεις και την εμπειρία του πάνω σε αυτή πολεμική τέχνη που για εκείνη την εποχή ήταν μία πλήρης στρατιωτική εκπαίδευση.
Το 1601, ο Fabris προσλήφθηκε ως αρχιεκπαιδευτής στην αυλή του Christianus Ⅳ, βασιλιά της Δανίας.
Τελικά υπηρέτησε στην βασιλική αυλή για πέντε χρόνια. Προς το τέλος της θητείας του και με την επιμονή του βασιλιά, δημοσίευσε το έργο του με τον τίτλο De lo Schermo, overo Scienza d’Arme («Περί Άμυνας ή Επιστήμης των Όπλων») ή Sienza e Pratica d’Arme («Επιστήμη και Πρακτική των Όπλων»). Ο Christianus χρηματοδότησε αυτή την πρώτη έκδοση και έθεσε στη διάθεση του Fabris τον καλλιτέχνη της αυλής του, Jan van Halbeeck, για να την εικονογραφήσει. Τελικά, δημοσιεύτηκε στην Κοπεγχάγη στις 25 Σεπτεμβρίου του 1606.
Η σημασία του έργου του Fabris δύσκολα μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Εκδοχές της πραγματείας του ανατυπώνονταν για πάνω από εκατό χρόνια και μεταφράστηκαν στα γερμανικά τουλάχιστον τέσσερις φορές, καθώς και στα γαλλικά και τα λατινικά. Επαινέθηκε παγκοσμίως από μεταγενέστερους δασκάλους και ιστορικούς ξιφασκίας και μέσω της επιρροής των μαθητών του και των μαθητών τους (κυρίως του Hans Wilhelm Schöffer), έγινε η κυρίαρχη φυσιογνωμία στη γερμανική ξιφασκία καθ’ όλη τη διάρκεια του 17ου και του 18ου αιώνα.
Ο Salvator Fabris ήταν ο Ανώτατος Ιππότης του Τάγματος των Επτά Καρδιών. Τα διακριτικά του τάγματος, που αποτελούνται από επτά καρδιές διατεταγμένες σε σταυρωτό μοτίβο είναι ορατά στο αριστερό στήθος του μοναδικού σωζόμενου πορτρέτου. (βλ. εικόνα).
Ποιοι είναι οι κανόνες που διέπουν έναν αγώνα Ιστορικής Ξιφασκίας με Rapier; Πιο απλά, πως παίζεται το παιχνίδι;
Η Ιστορική Ξιφασκία παίζεται σε αγώνες όπου δύο αντίπαλοι προσπαθούν να «χτυπήσουν» ο ένας τον άλλον με σκοπό να συγκεντρώσουν πόντους. Τα χτυπήματα επιτρέπονται σε όλο το σώμα και στόχος των αθλητών είναι να επιφέρουν το χτύπημα χωρίς να χτυπηθούν την ίδια στιγμή από τον αντίπαλό τους, καθώς σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει σκορ. Ο σκοπός είναι ή να κινηθούν πιο γρήγορα από τον αντίπαλό ή να βγάλουν μία τέλεια άμυνα. Η επαφή μπορεί να γίνει με την αιχμή ή με τη κόψη του σπαθιού ενώ η κίνηση των αθλητών μέσα στον αγωνιστικό χώρο είναι ελεύθερη, δεν περιορίζεται δηλαδή από την ευθεία ενός διαδρόμου.
Οι τεχνικές περιλαμβάνουν την επίθεση, την άμυνα, την μετακίνηση της λεπίδας του αντιπάλου και την προσποίηση.
Όσον αφορά τον εξοπλισμό, φοριέται ειδική στολή, μάσκα και γάντια για προστασία.
Η κοινότητα της HEMA είναι παγκόσμια, από την Αμερική, τον Καναδά, το Μεξικό έως τα βάθη της Ασίας, της Αφρικής και της Αυστραλίας. Αποτελείται από εθνικές ομοσπονδίες και οργανισμούς που συνδέονται μέσο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών IFHEMA αποστολή της οποίας είναι να ενισχύσει την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των Ιστορικών Ευρωπαϊκών Πολεμικών Τεχνών προωθώντας την έρευνα, την ανταλλαγή γνώσεων, την οργάνωση εκδηλώσεων και τη διεθνή αναγνώριση του αθλήματος.